Sayı 7 / Ocak 2025

BİRİNCİ BÖLÜM: EMPERYALİST DÜNYA SİSTEMİ 1. GÜNÜMÜZDE EMPERYALİST - KAPİTALİST SİSTEMİN GÜNCEL DURUMU   Dünya emperyalist-kapitalist sisteminin İkinci Emperyalist Paylaşım Savaşı’nın sonunda Amerika Birleşik Devletleri (ABD) liderliğinde oluşturduğu ve temel unsurlarıyla bugüne kadar devam eden küresel yapılanma ekonomik, siyasal, askeri ve ideolojik açılardan önemli bir kriz içerisindedir. Dünya sosyalist sistemine karşı emperyalizmin karakterine aykırı bir işbirliğini öne çıkartan ABD liderliğindeki emperyalist sistem, bir yandan “ortak düşman”ın ortadan kalkmasıyla tekrar emperyalist ülkeler arasındaki çelişki ve çatışmaların ortaya çıkmasına engel olamamakta, diğer yandan ise ABD’nin küresel hegemonyasının sürdürülmesinde yaşanan zorlukları ve müdahalelerine karşı ortaya çıkan direnç odaklarını aşmayı bir türlü becerememektedir.  ...

Partimiz Türkiye Komünist Hareketi, geçtiğimiz yıl 5-6 Ağustos 2023 tarihlerinde gerçekleştirdiği 3. Kongresinde dünya ve Türkiye’deki gelişmeler üzerine kapsamlı siyasi değerlendirmeler yaparak ve bu değerlendirmeler doğrultusunda Partimizin ve sosyalist iktidar mücadelesinin imkân, öncelik ve hedeflerini tartışarak önemli kararlar almıştı. Hatırlanacağı üzere, bu kararlardan ilki, “Laiklik üzerine karar” başlığıyla kabul edilmişti. Kongremizde, son dönemde AKP-MHP ittifakı ile cisimleşen gerici rejimin esasında sermayenin çıplak diktatörlüğü olduğu ve ülkenin üzerine karabasan gibi çöktüğü tespit edilirken, bu gerici rejimin 1923 Cumhuriyeti ile hesaplaşmasının son aşaması olarak laikliğin hedef alındığına dikkat çekilmişti. Bu doğrultuda, Partimiz, laikliğin tasfiyesine karşı en başta toplumun ilerici birikimini ve dinamiğini...

Bir süredir Türkiye siyasetini belirleyen ana tartışmaların başında “normalleşme” konusu geliyor. CHP’nin yerel seçimlerden birinci parti çıkmasının ardından gündeme sokulan “normalleşme” tartışmalarının merkezine “kutuplaşmanın” azaltılması ve siyasette “diyalog” kanallarının açılması konulmuş durumda. Tartışmanın merkezine konan unsurların sürecin örtüsü olduğu daha ilk adımda gözlemleniyor. Siyasette gerilimlerin azaltılması söylemiyle başlatılan ilişkinin, yeni bir anayasa yapılması sürecinin önünü açacak pozisyonları desteklediği bilinmektedir. Ancak anayasa sürecinin ötesinde düzen siyasetinin sıkışma noktalarının uzun süredir açılmaya çalışıldığı bilinmektedir. Dolayısıyla bu süreç «yeni» başlamamıştır.   Yazının devamını okumak için dergimizi satın alabilirsiniz...

Son zamanlarda bazı çevrelerde ortaya çıkan ve Türkiye siyasetini tahlil etmekten uzak olan bir tezi güncel olarak ele almak gerekiyor. Bu teze göre yerel seçimlerden birinci parti olarak çıkan CHP önümüzdeki süreçte solun alanını tamamen kapatacak, CHP güya daha fazla solculuk ya da “işçicilik” yapacak, dolayısıyla Türkiye solunun da kendi mücadele alanını yeniden tarif etmesi gerekecektir. Bu düşünceden çıkan birinci pratik sonucun “haydi şimdi siyaseti bırakıp örgüte dönelim” gibi kaba ve çocukça bir yaklaşım olması, aslında tartışmanın altının son tahlilde ne kadar boş olduğunu göstermektedir. Kısaca söylemek gerekirse bu tezin sahipleri; önümüzdeki süreçte Türkiye’de genel olarak solun ve özelde Partimiz...

1990’lı yılların ortalarında, dünya ve Türkiye komünist hareketinin tarihine dair bilgi açlığını gidermek için eline ne geçerse büyük bir iştahla okumaya hevesli genç bir Sosyalist İktidar Partisi militanı olarak, TKP emektarlarından Vartan İhmalyan’ın anılarını okuduğum zaman kafamın karman çorman olduğunu ve belki ondan da çok, duygu dünyamın sarsıldığını anımsıyorum. Kendisi gibi Parti üyesi olan kardeşi Jak ile birlikte Sansaryan Han’da ağır işkencelerden geçen, sürgün yıllarında TKP’nin dış örgütünde ve Macaristan, SSCB ve Çin’deki radyo çalışmalarında görev alan İhmalyan otobiyografisinde1 komünistler arasındaki iç tartışmalara, kişisel çekişmelere, TKP önderleri ve kadroları (örneğin İsmail Bilen, Reşat Fuat Baraner, Zeki Baştımar, Nazım Hikmet, Aram...

Ulusalcılık nedir, TKH ulusalcı mıdır? Türkiye Komünist Hareketi’nin kendilerini solda gören kimi kesimlerce “ulusalcı” olmakla itham edilmesi yeni karşılaştığımız bir olgu değil. İşçi sınıfının sosyalist devrim mücadelesinin çıkarlarını her koşulda en başa yazan TKH’nin emperyalizme ve gericiliğe karşı mücadelede hem dünya hem de ülkemiz tarihinde öne çıkan ilerici değerlere, sembollere ve kişiliklere atıflarda bulunması üzerinde tepinerek Partimize ulusalcılık ya da kemalizm yaftasının vurulmaya çalışılması, geçmişi Partimizin kuruluşunun da epey öncesine uzanan, dolayısıyla tarihsel kökenlerimizi de hedef tahtasına koyan, yıllara sâri bir karalama olageldi.   Yazının devamını okumak için dergimizi satın alabilirsiniz...

BİRİNCİ BÖLÜM: SOSYALİST HAREKET ÜZERİNE     İKİNCİ BÖLÜM: SOSYALİST İKTİDAR İÇİN   1. Partimiz, sosyalist devrim stratejisi üzerine inşa edilmiştir 1.1. Partimizin siyasal mücadelesinin omurgasını sosyalist devrim stratejisi oluşturmaktadır. Bugün sosyalist hareketin likidasyonunun ve düzen siyasetinin parçası haline getirilmesinin en önemli nedeni, devrim stratejisi olgusunun sosyalist hareketin büyük çoğunluğu tarafından unutulması ya da terkedilmesidir. Mücadele hattını böyle bir eksen üzerine oturtmadan, bir sınıf partisinin kendisini nesnellikten ayırabilmesi ve devrimci bir özne olarak şekillendirmesi...

Sovyetler Birliği’nin çözülüşünün üzerinden geçen 30 yıl, bir yandan emperyalist barbarlığın onlarca örneğini karşımıza çıkarırken diğer yandan tarihin sonunun geldiği iddia edilen bir kapitalist cennet vaadinden sıcak savaşların yaşandığı çok kutuplu bir dünyaya dönüşüm süreci olmuştur. Afganistan ve Irak işgalleri, Yugoslavya’nın parçalanması, Libya’nın yıkıma uğratılması, Suriye iç savaşı ve halen sürmekte olan Ukrayna savaşı bu 30 yıla sığmış, ancak uluslararası sorunlar çözülmek bir yana tersinden 3. Dünya Savaşının zemini daha da fazla döşenmiştir. 1991 Körfez Savaşı, 1995 Bosna Savaşı, 1999 Kosova Savaşı, 2001 Afganistan ve 2003 Irak işgalleri, Afrika’daki iç savaşlar, 2003 Gürcistan “Gül Devrimi” ve 2004 Ukrayna “Turuncu Devrimi”,...

Bu yazımızda Alman düşünür ve sosyolog Max Weber’in (1864-1920); Karl Marx’ın fikirleriyle olan açık/örtük ilişkisi, sosyalizm, 1917 Ekim Devrimi, Bolşevikler, Alman Devrimi (1918-1919), Spartakistler, Karl Liebknecht ve Rosa Luxemburg hakkında yazdıkları üzerinden ideolojik ve politik profilini çıkaracağız. Hem ülkemizde hem de dünyada Max Weber’e “sosyolojinin peygamberi” muamelesi yapılması, bununla beraber hakkında mebzul miktarda makale, araştırma ve kitap yayınlanması ve Weber’in bu kadar ilginin odağında olması şaşırtıcıdır. Weber’in bu denli şöhret sahibi olmasında en büyük katkıyı yapan anti-Marksist sosyolog Talcott Parsons’tır. Weber’in yönteminden ve çalışmalarından bir hayli istifade eden Şerif Mardin’e bakarsak (Weber 1986:11-14) bu şöhret daha çok Weber’in Amerika’da 1950’lerde keşfedilmesinden...

“Öfkeli Köleler” ve “Karmaşıklık” Bezirgânlığı Güney Afrika’nın Durban kentinde düzenlenen Irkçılığa Karşı Dünya Konferansı’nda, dünyanın dört bir yanından gelen üç bin sivil toplum kuruluşu, Filistinlilere uyguladığı ulusal baskı ve ırk ayrımcılığı nedeniyle -vahşi askeri baskıları “soykırım fiillerinden” geri kalmayan- İsrail’i şiddetle kınadı. Buna karşın konferansa devletler adına katılan resmi heyetler daha ürkek çıktılar. Avrupa Birliği’nin İsrail’le olan inatçı suç ortaklığı, Konferansın sonuç bildirgesinin gücünden çok şey götürdü. Yine de, belki de tarihte ilk kez kapitalist ve emperyalist Batı sanık sandalyesine oturtulmuş, siyah köle ticaretinden Filistin halkına çektirilen ıstıraba kadar tarihinden sürekli silmeye çalıştığı sayfalarla zorla yüzleştirilmiş oldu. ABD ve İsrail...