Gelenek Sayı 55

İRAN İSLAM CUMHURİYETİ – EKONOMİ, SİYASET VE İDEOLOJİ

Girişİran'da 1978-1979 yularında Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin yurtdışına kaçması ve Şah rejiminin devrilmesinin ardından Nisan 1979'da kurulan İran İslam Cumhuriyeti, sosyal bilimciler ve uluslararası ilişkiler uzmanları tarafından anlaşılması ve analiz edilmesi güç bir sosyal olay olarak değerlendirildi. İran "İslam devrimi" batıda gerçekleşen devrimlere ve İran'da 1905-11 yıllarında yaşanan "anayasal devrim"e ideolojik açıdan benzemeyen bir yapıdaydı KEDDIE Nikki R.; "Iranian Revolutions in Comparative Perspective", The Modern Middle East, der.Albert Hourani vd. içinde,, Tauris Readers, London, 1993, s.601, ayrıca bkz. KEDDIE; "Skocpol Üzerine Yorumlar", Din, Anti-emperyalizm ve Sol içinde, Belge Yay., Birinci Baskı, Temmuz 1992, s.103. Burada Şii ulemanın 1905-11 Anayasa Devrimi...

ALMANYA’DA FAŞİST HAREKET

Devlet kavramı siyasal literatürde önemli bir tartışma başlığını oluşturur. Devletin ele alınış şeklinin genel olarak, iki ayrı içerikte olduğunu görürüz. Bunlardan birincisine göre devlet; toplumdaki sınıflardan bağımsız, toplumun üstünde yer alan, toplumdaki her bireye eşit uzaklıkta bulunan sınıflar arası uzlaşma organıdır. Bu şekilde devlet, bütün toplumun devleti olarak gösterilir. "Devlet ana", "devlet baba" gibi tanımlamalar; bu siyasal yaklaşımın ürünüdür. Burjuvazinin ve küçük burjuvazinin temsil ettiği bu anlayış aslında, devletin sınıfsal aidiyetini gizlemeye yönelik ideolojik yanılsamadır. Bu ideolojik yanılsamasının karşısında ise marksizmin devlet çözümlemesi yer alır. Marksizme göre devlet; "bir sınıf egemenliği organı, bir sınıfın bir başka sınıf üzerindeki baskı organıdır."...

BURJUVA SINIF ÖRGÜTLERİ VE İŞLEVLERİ

Kapitalist düzenin egemen sınıfı olan burjuvazi, kapitalist devlet ile olan ilişkilerini değişik biçimlerde kurar. Bütün bu ilişki biçimleri burjuvazinin doğrudan müdahaleleri tarafından belirlenir. Ancak öyle bir ilişki tarzı vardır ki, görünürde doğrudan olmamasına özen gösterilir; o da, burjuvazinin devletle, bazı özel örgütlenmeler aracılığıyla kurduğu ilişkidir.Burjuvazi, devlet ile bu özel örgütlenmeler aracılığıyla kurduğu ilişkinin, görünürde doğrudan olmasından özenle kaçılır. Kaçınmasının nedeni tamamen ideolojiktir. Amaç, tahakküm altında tutulan işçi sınıfının ve diğer katmanların gözünde, kapitalist devletin “herkesin devleti” olduğu yanılsamasını yaratmaktadır. Burjuvazi de, diğer sınıflar gibi devlet karşısında “yönetilen” konumunda olduğu görüntüsü verir. Kurduğu bağımsız örgütler aracılığıyla da devlete karşı haklarını ve...

OKUR MEKTUBU

Gelenek 54. sayıda yayınlanan, arkadaşımız Süha Noyan'ın "Kollektif Emek Kapsamında Hizmet Sektörü" başlıklı çalışmasına ilişkin olarak İlker Belek dostumuz kısa bir açıklamasını bize ulaştırdı. Aşağıda bu açıklamayı sunuyoruz.Sevgili Süha Noyan,Gelenek'in 54. sayısında yer alan ve benim bundan önceki iki kitabımdaki konuyla ilgili düşüncelerimi de değerlendiren özgün yazınız için hızla yazıyorum. Yanlış anlama olarak değerlendirdiğim kimi noktaları açıklığa kavuşturmak ve tartışmanın daha ileri götürücü bir işlevi yerine getirebilmesi için...1) Sosyal Devlet'in Krizinde şu çözümlemeyi yapmıştım: Tıbbi bakım hizmeti (kapitalist üretim ilişkileri içinde) doğrudan, klasik anlamda değer (meta) üretmez. Ancak bu sürece dolaylı olarak katkıda bulunur. Bu anlamda tıbbi bakım hizmetinin değerinden...

SOSYALİZM VE TOPLUMSAL PROPAGANDA

Kemal OKUYAN (SİP Genel Başkan Yardımcısı)Savaş AL (ÖDP kurucusu)Ahmet Hamdi DİNLER (Araştırmacı yazar eski TİP yöneticisi)Yalçın CERİT (Eski TİP yöneticisi)Murat SALMANER (SİP Siyasi Büro üyesi)Kemal OKUYAN:Hoşgeldiniz,Biz bu toplantıları belli sayıda konuğumuzla birlikte, daha soma yayınlayacağımız ve sosyalist mücadele mirasımıza kalıcı belgeler haline getireceğimiz görüş alışverişleri şeklinde düşünmüştük, planlamıştık. Bunlardan ilkini iki başlık halinde bugün burada sizlerle birlikte gerçekleştireceğiz. Bu başlıklardan bir tanesi "sosyalizm ve toplumsal seslenme, toplumsal propaganda" üzerine olacak, diğeri ise öğleden sonraki bölüm "sosyalist hareket ve işçi sınıfı hareketi" üzerine olacak. Daha sonra bu toplantılar sırayla, bu toplantıyı takip eden Gelenek'te yayınlanacak. Dolayısıyla, ileriki aylarda başka konularda dostlarımızla...

RESTORASYON SORUNLARI ÜZERİNDEN MARKSİZM VE GÜNCEL SİYASET

1993 yılının ikinci yarısıydı. Yoldaşlarla Türkiye kapitalizminin nasıl bir döneme girmekte olduğuna ilişkin tartışıyorduk. Bu tartışma ilk haliyle, bir mücadele stratejisi belirleme çabasından kaynaklanıyordu. Sistemin hangi unsurlarında devrimci hareketin yararlanabileceği zayıflamalar ortaya çıkacak, bu zayıflamalar giderek çatlak ve gedikler haline gelecekler mi, zayıf noktalara dönük müdahalelerimiz işçi sınıfını merkeze koyarak nasıl mümkün olacak vb...Bu tartışmalarda Türkiye burjuvazisinin egemenlik aygıtında ortaya çıkan "basınç" üzerinde özellikle duruyor ve bu aygıtın yakın gelecekte devrimci siyasetin yardımıyla çok büyük sarsıntılar geçirebileceğini düşünüyorduk.Düşündüklerimizi birçok kez yazdık da...İşte tam o sıralar düzen cephesinden güçlü sinyaller gelmeye başladı. Hiç tereddüt etmeden "kriz" saptamasını yaptığımız bu sinyallerin kaynağında,...

SOSYALİST HAREKET VE İŞÇİ HAREKETİ

Önder ERGÖNÜL:Şimdi ben kısaca konuşmacıları size tanıtacağım. Yine uzun boylu anlatmayacağım, çünkü her biri bildiğimiz arkadaşlar, yoldaşlarımız.Faysal Özçift, KESK Genel Sekreteri arkadaşımız. Aydemir Güler'i biliyorsunuz. Mahmut Konuk az evvel Ahmet Hamdi ağabeyin sözünü ettiği kitabı yazan kişi; geçtiğimiz dönem SES Genel Merkez Eğitim Sekreteri olan bir arkadaşımız. Ankara'da çalışıyor aslen ve bu panel için Ankara'dan geldi. İlhan Akalın'ı kitaplarından, gazetemizin aylık eki Sosyalist Forum'daki yazılarından biliyorsunuz, tanıyorsunuz. İlhan ağabey 1978'de TİP'den ayrılarak, Sosyalist İktidar Dergisi etrafında yer aldı. Şu anda Ankara HADEP İl Yönetim Kurulu üyesi.Sırasıyla bizler Türkiye işçi sınıfı hareketinin genel özeliklerinden, genel sorunlarından söz edeceğiz. İlk turda yine...

’97 YAZINDA SINIF TEZLERİ

Türkiye sosyalist hareketi işçi sınıfı politikalarına ilişkin artık "özgürleşti." Egemen sendikacılığın son durağa gelmesi, bu tırnak içinde özgürlüğün kaynağı. Sosyalistler, sendikal hareketin tam anlamıyla ya ihanet ya da tıkanma evresine gelip dayandığı bir konjonktürde, perspektif üretimini belirli açılardan kısıtlayan kısmi kazanımlara ve gözetilmesi gereken dengelere sahip olmama durumunu bir avantaja dönüştürmelidir. Elbette içinde bulunduğumuz konjonktür kendi haline bırakıldığında hiçbir anlamda olumluluk içermiyor. Ancak benzeri kriz koşulları devrimci iyimserliğin siyasal yaratıcılıkla birleşmesi halinde aynı zamanda ön açıcı olacaktır.Özgürleşme sözcüğünü asla sorumsuzluğa kapıyı açacak biçimde yorumlamamak gerekiyor. Bunun güvencelerine sahip olup olunmadığını ise ancak ortaya atılan görüşlerin içeriğiyle test etmek mümkün. İsterseniz...

SINIF SİYASETİNE ALAN AÇMAK

İçinden geçtiğimiz dönem, Türkiye tarihinde bir "dönemeç" olmayı hakedecek gelişmelere sahne oluyor. Susurluk kazası ile başlayan burjuva devlet aygıtının reorganizasyonu sürecinin bir aşamasında, burjuvazinin restorasyon programı gündeme geldi. Şimdi ise, eldeki tüm olanaklar seferber edilerek bu programın uygulanması için gerekli zeminin oluşturulmasına çalışılıyor.Türkiye kapitalizminin 1993'ten bu yana siyasi yapıya bulaştırdığı iktisadi krizinin sorunlarına bir çözüm üretilip üretilemeyeceği sorusunun yanıtı henüz pek belirgin değil. Bu konuda üretilecek en pratik çözüm, dış kaynak yoluyla Türkiye kapitalizminin belinin doğrultulması olabilir ancak bu yönde bir gelişmenin izleri şimdilik görülmüyor. Öte yandan, Türkiye burjuvazisinin kimi pilot sektörler üzerinden iktisadi ferahlama sağlayacak kısmi çıkışlar yapması da...

Hoşgeldiniz!

Aşağıdaki hesabınıza giriş yapın

Kayıt Ol!

Kayıt olmak için aşağıdaki bilgileri eksiksiz doldurun.

*Kullanıcı Sözleşmesi'ni ve Gizlilik Politikası'nı okuduğumu, anladığımı ve kabul ettiğimi beyan ederim. Kullanıcı Sözleşmesi ve Gizlilik Politikası.

Şifrenizi geri alın

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi veya okuyucu adınızı giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Oluştur